Yorgo Kirbaki/Radikal 05.01.2003
Cumartesi, 03 Aralık 2011 10:23    PDF Yazdır e-Posta

Annan planı fazla değişmez

05/01/2003

YORGO KIRBAKİ - RADİKAL


Siyaset bilimci, Rodos Adası'ndaki Ege Üniversitesi fahri öğretim üyesi Herkül Milas'la söyleşi:

Annan planı yeni değişikliklere elverişli mi?

Plan zaten zor kabul ediliyor. Bir de değişiklik yapılırsa ne olacak? Bir tarafın lehine yapılacak değişiklik diğer tarafın aleyhine olacak. Dolayısıyla değişiklik istemek, planı reddetmekle aynı anlama geliyor. Bu, planda değişiklik isteyen iki taraf için de geçerli.

Planı nasıl değerlendiriyorsunuz? Çözümü sağlayabilir mi?

Kabul edilmesi gerçekten zor.  Taraflar yıllarca çok daha iyi beklentiler içindeydi. Bu bir uzlaşma planı. İki tarafı da tatmin etmiyor ya da bir noktaya kadar tatmin ediyor. İki tarafı da rahatsız eden yerleri var. Ancak uzlaşma da bu şekilde sağlanabilir. Yani sanıyorum ki Annan planını iki tarafı da tam olarak tatmin etmeyen bir uzlaşma planı sayarsak, o zaman plan başarılı demek mümkün. Şimdi ne kadar başarılı olur, ne kadar uygulanır onu zaman gösterecek. Dengeli ve adil bir plan olduğu kesin. Zaten rahatsızlıklardan bu belli oluyor.

Bir Kıbrıslı Rum veya bir Kıbrıslı Türk planın hangi bölümlerinden rahatsız olur?

Türk tarafının rahatsızlıkları zaten biliniyor. Ben Rum tarafını anlatayım. Rum tarafında birtakım komiteler kuruldu. Plan kabul edilmez diye sağda solda koşuşturuyorlar. Rumlar, başkanlık konusunda itiraz edebilirler. Bir Türk bize nasıl başkan olur diyebilirler. Güney Kuzey'e neden ekonomik yardımda bulunsun diyebilirler. Toprak iadesi yetersiz diyebilirler. Her şeyi söyleyebilirler. Dilin kemiği yok ki.

Yani tamamen kendilerinden yana aşırıcı bir düzenleme yapılmasını isteyebilirler. İşte bunun için bu plan değişmemeli ve değişemez. Çünkü, Rum istekleri doğrultusunda değişirse, Türk tarafı kabul etmeyecek, Türk istekleri doğrultusunda değişirse, kabul etmesi zaten zor olan Rum tarafı hiç kabul etmeyecek.

BM Genel Sekreteri bizleri iyi mi tanıyor, yoksa hiç mi tanımıyor?

Öncelikle biz kendimizi tanıyor muyuz? İnsanın en zor bileceği şey kendisidir. Yabancılar bizi daha iyi biliyor. Ben bunu Türkiye'de de, Yunanistan'da da gördüm. Yabancılar bizi kendimizi tanıdığımızdan çok daha iyi tanıyor. Plan bu açıdan başarılı ve dengeli. Planı hazırlayanlar iki tarafın da duyarlı olduğu konuları çok iyi biliyor ve bu duyarlılıkları tatmin etmek için ellerinden geleni yaptı.

Annan planında 28 Şubat'a kadar çözüm isteniyor. Bu tabancayı şakağa dayamak değil mi?

Baskı var ama tabanca göremiyorum. Tabanca sonunda ölüm getiren bir şey, burda istenen iki toplumun mutluluğu için çözüm. Tabii baskı var. Ancak, baskı da gerekli. Çünkü 28 yıldır, hatta 40 yıldır bir çözüm bulunamadı. Dolayısıyla herkes sabırsız. Anlayışla karşılamak gerek.

Ya Rum kesimindeki seçimler müzakereleri etkilemez mi ?

Doğrusu ben müzakere yapılmasını pek öngörmüyorum. Çünkü müzakere edilecek çok az şey var. Hatırlarsanız Annan taraflara istedikleri değişiklikleri bildirmelerini istemişti. İki lider cevap verdi. Yapılan değişiklikler çok küçük, marjinal değişikliklerdi. Sanırım Annan bu şekilde sinyali de verdi. Eğer bundan sonra değişiklikler yapılacaksa bunlar çok küçük olacak. Dolayısıyla taraflar müzakere edelim mi, etmeyelim mi yerine planı kabul edelim mi, etmeyelim mi konusunu kendi içlerinde tartışmalı.

Sonunda Annan planı hedefine ulaşabilir mi?

Zor bir soru. Zaman gösterecek tabii, niyete de bağlı. Avrupa'da ve Kıbrıs'ta yeni dinamikler oluşması iyi bir şey, çünkü insan ilişkilerini etkileyecek. Gerçekçi bir ütopya peşindeyiz. Sağlanır mı bilemem ama ben iyimserim.

Geçmişte olanların unutulmayacağını, tarafların birlikte yaşayamayacağını, yaraların kapanamayacağını söyleyenlere cevabınız nedir?

Önyargılar hem var hem de önemli. Birlikte yaşamak da kolay değil. Ancak, Annan planı ile iki toplum birlikte yaşamayacak ki yan yana yaşayacak. Bu farklı bir şey. Birlikte yaşayacak olanlar yöneticiler. Toplumlar yavaş yavaş ve yıllar sonra iç içe birlikte yaşayacak. Bu nedenle korkmaya gerek yok.

Denktaş ve Klerides hakkındaki görüşleriniz?

Bu iki insanı değerlendirmek çok zor. Bunlar öncelikle politikacı. Sanırım politikacılar zamanımızda tüm dünyanın en iyi aktörleri. Zaten iyi bir aktör olamayan politikacı da olamıyor. Bu bakımdan gerçek kimliklerini, gerçek düşüncelerini çıkaramıyorum. Sadece Denktaş rolünü pek iyi oynayamadı. Çünkü şu anda yaygın görüş, Denktaş'ın uzlaşmadan yana olmadığı şeklinde. Yani hiç olmazsa Klerides bu açıdan puan toplamış görünüyor.

Denktaş, Rum tarafının Kıbrıslı Türklere 'teşvik' adı altında ilan edeceği bir dizi önlemi rüşvet olarak nitelendirdi.

Denktaş'ın vurguladığı Rumlar ile Türklerin bir arada yaşayamayacağı. Bu tema Denktaş'ın tezidir. Rumların tezi ise federe bir çözüm ile bir arada yaşamaktır. Tabii taraflar ne kadar samimi bilemem.

Rumların yıllardır Türklerle birlikte yaşama arzusu mu vardı? Yani çözüm olursa kardeşlerine mi kavuşacaklar?

Hayır tam tersi. Baksanıza kamuoyu araştırmalarına göre Rumların büyük bir kesimi Annan planını istemiyor, Türklerle bir arada yaşamayı istemiyor.

 

Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.